به گزارش کردپرس مسعود بارزانی با انتشار بیانیهای رسمی در شبکه اجتماعی ایکس، به این موج از تحرکات و فشارهای سیاسی واکنش نشان داد و هرگونه نگرش مکانیکی به سلاح پیشمرگه را مردود دانست. متن این پیام به شرح زیر است:
«مدتی است به دلیل شرایط سیاسی خاصی که به وجود آمده است، برخی طرفها درباره سلاح پیشمرگه سخن میگویند و در این باره تحلیلهای نادرست و دیدگاههای اشتباهی ارائه میدهند. در اینجا لازم است همه طرفها این را به یاد داشته باشند که پیشمرگه زادهی خون، رنج و اشکهای ملت کردستان است.
سلاح پیشمرگه، تکهای آهن، زرادخانه و ابزار جنگیدن نیست. سلاح پیشمرگه تاریخ، فداکاری، کرامت و باور اوست. سلاح پیشمرگه همان عشق و تعهدی است که همواره نسبت به ملت، خاک و میهن خود دارد.»
چرا سلاح پیشمرگه به زمین بازی جدید بغداد و اربیل تبدیل شد؟
واکنش سریع و ایدئولوژیک رهبر حزب دموکرات کردستان، برآمده از یک خلاء سیاسی نیست؛ بلکه بازتابی از یک کلانروند امنیتی جدید در جغرافیای سیاسی عراق است که پایههای خودمختاری نظامی اقلیم کردستان را به چالش میکشد.
جرقه اولیه این انسداد جدید زمانی زده شد که جریانهای متنفذ در میان گروههای مسلح شیعه، گامهای عملی پایداری را برای همگرایی با دولت فدرال آغاز کردند. در همین راستا، رهبران ارشد جنبش «عصائب اهل حق» و «کتائب امام علی» در دیداری راهبردی با «علی فالح الزیدی» نخست وزیر عراق، رسماً آمادگی خود را برای تحویل سلاحهای سنگین و نیمهسنگین به دولت مرکزی و تبعیت از فرامین فرماندهی کل نیروهای مسلح عراق اعلام کردند.
این اقدام، مشروعیت حفظ ساختارهای نظامی موازی در اقلیم کردستان را زیر سوال برد؛ بهویژه آنکه «بافل طالبانی»، رئیس اتحادیه میهنی کردستان و رقیب سنتی بارزانی، بلافاصله و به صورت آشکار از این اقدام بغداد استقبال کرد؛ گامی که از سوی اربیل به عنوان چراغ سبز سلیمانیه به بغداد برای تحت فشار گذاشتن ساختار نظامی اقلیم تعبیر شد.
ابعاد بینالمللی این بحران با اظهارات اخیر «تام باراک»، نماینده ویژه ایالات متحده در امور عراق و سوریه، وارد فاز جدیتری شده است. باراک با تبیین دکترین جدید نظارتی آمریکا صراحتاً اعلام کرد که واشنگتن در چارچوب حاکمیت ملی، پایتختها و دولتهای مرکزی را طرف حساب رسمی و قانونی خود میداند.
این سیگنال دیپلماتیک مشخص کرد که چتر حمایتی غرب دیگر به شکل سابق ضامن بقای ساختارهای تسلیحاتی مستقل در اربیل نخواهد بود. کارشناسان معتقدند با این رویکرد واشنگتن و همگرایی بغداد، احتمال اینکه قانون خلع سلاح و انحصار تسلیحات شامل نیروهای پیشمرگه اقلیم کردستان نیز بشود، بسیار بالا است؛ گزینهای که حزب دموکرات آن را خط قرمز خطاناپذیر خود میداند.
پرونده راکد اصلاحات پیشمرگه؛ بنبست دوقطبی اربیل-سلیمانیه
نیروهای ائتلاف بینالمللی ضد داعش به رهبری آمریکا سالهاست که طرحی جامع و چندمرحلهای را برای ساماندهی، مدرنسازی و یکپارچهسازی نیروهای پیشمرگه (ادغام نیروهای لشکر ۸۰ متعلق به حزب دمکرات و لشکر ۷۰ متعلق به اتحادیۀ میهنی زیر نظر وزارت پیشمرگه) پیش میبرند. با این حال، ائتلاف بارها هشدار داده است که اختلافات عمیق داخلی و بیاعتمادی ریشهدار میان حزب دموکرات کردستان و اتحادیه میهنی، مانع اصلی تحقق این اصلاحات ساختاری است.
اکنون، انفعال چندساله دوقطبی اربیل-سلیمانیه در یکپارچهسازی نیروهای خود، به اهرم فشاری در دست دولت مرکزی عراق تبدیل شده تا با تمسک به قوانین بینالمللی و حمایتهای ضمنی منطقهای، حاکمیت نظامی خود را تا مرزهای شمالی کشور گسترش دهد.
بیانیه مسعود بارزانی نشان میدهد که اربیل مأموریت نیروهای پیشمرگه را فراتر از یک ساختار کلاسیک نظامی و به عنوان نماد هویت حاکمیتی کردستان تعریف میکند. در شرایطی که بغداد در حال بازسازی اقتدار مرکزی خود است، اصرار حزب دموکرات بر حفظ استقلال نظامی پیشمرگه و در مقابل، آمادگی اتحادیه میهنی برای انعطاف در برابر بغداد، میتواند اقلیم کردستان را با یکی از بزرگترین چالشهای ساختاری خود در دو دهه گذشته مواجه کند.
نظر شما